Zorg en dwang

Wet Zorg en dwang

Samen zorgen we voor vrijheid, veiligheid en keuzes die passen bij het leven van onze bewoners. Ook als iemand leeft met dementie, niet-aangeboren hersenletsel of een vergelijkbare aandoening. We geloven dat iedereen grip wil houden op het eigen leven. Daarom kijken we altijd eerst naar wat iemand zelf nog kan, met hulp van familie, mantelzorgers, vrijwilligers, hulpmiddelen en onze professionals.

Soms zijn moeilijke momenten niet te voorkomen. De Wet zorg en dwang (Wzd) helpt ons dan om zorgvuldig te blijven werken, alternatieven te zoeken en onvrijwillige zorg zoveel mogelijk te voorkomen. Dat past bij hoe we bij Zorgboog elke dag werken: Samen zorgen voor morgen.

Wat regelt de Wet zorg en dwang?

De Wzd beschermt mensen met dementie of een andere psychogeriatrische aandoening. De wet bepaalt wanneer gedwongen zorg mag worden toegepast én verplicht ons om eerst alle andere mogelijkheden te onderzoeken.
Onvrijwillige zorg mag alleen als er sprake is van (dreigend) ernstig nadeel voor de bewoner of de omgeving. Altijd zoeken we eerst naar vrijwillige oplossingen die passen bij iemands wensen en gewoonten.

Wat is onvrijwillige zorg?

We maken samen met de bewoner en naasten een zorgleefplan. Daarin staat welke zorg nodig is en wat iemand belangrijk vindt. Vrijheid en eigen keuzes staan daarbij voorop. Toch kan het voorkomen dat iemand zorg weigert die wel nodig is om gevaar te voorkomen. Dan spreken we van onvrijwillige zorg. Voorbeelden zijn:

• medicijnen toedienen terwijl iemand dat niet wil
• iemand niet alleen naar buiten laten gaan
• een rolstoel op de rem zetten om gevaar te voorkomen

Je krijgt met de Wzd te maken als:

• jij of je vertegenwoordiger niet instemt met bepaalde zorg
• jouw vertegenwoordiger wel instemt, maar jij je verzet tegen de zorg

Wilsonbekwaam of niet?

Een onafhankelijke deskundige, zoals een arts of GZ-psycholoog, beoordeelt of iemand wilsonbekwaam is. Deze persoon mag niet de eigen arts zijn. Als iemand wilsonbekwaam is, beslist de wettelijke vertegenwoordiger (partner, kind, broer/zus of mentor).

De rol van de Wzd-functionaris

Wanneer zorgverleners denken dat onvrijwillige zorg nodig is, beoordeelt een Wzd-functionaris eerst of dit klopt. Dit is een specialist ouderengeneeskunde of GZ-psycholoog die hiervoor speciaal is aangewezen. Deze functionaris:

• beoordeelt de voorgestelde maatregel
• kijkt mee naar alternatieven
• houdt toezicht op uitvoering en afbouw

Het stappenplan: altijd zoeken naar alternatieven

Bij onvrijwillige zorg moet het Wzd-stappenplan worden gevolgd. Het doel: zorgvuldig afwegen wat nodig is en onvrijwillige zorg voorkomen of zo snel mogelijk afbouwen.

Samen met de bewoner en vertegenwoordiger bespreken we steeds opnieuw:

• wat is de oorzaak van het gedrag?
• speelt de omgeving een rol bij het risico op ernstig nadeel?
• hoe groot is het risico?
• welke vrijwillige alternatieven zijn er?

Naarmate maatregelen langer nodig zijn, worden meer deskundigen betrokken.

Noodsituaties

Soms is direct handelen nodig om ernstig gevaar te voorkomen. Onvrijwillige zorg mag dan tijdelijk worden toegepast, maximaal 14 dagen. De Wzd-functionaris beoordeelt de maatregel achteraf en we zoeken ondertussen naar veilige alternatieven.

Meer weten?

Heb je vragen over de Wet zorg en dwang? Neem contact op met de coördinator zorg van jouw locatie. Voor algemene informatie kun je ook kijken op de landelijke website: www.dwangindezorg.nl.

De cliëntenvertrouwenspersoon onvrijwillige zorg (CVP)

Wil je iets maar mag je het niet? Moet je iets, maar wil je het niet? Dan krijgt je misschien onvrijwillige zorg. Misschien heb je het er al eens met iemand over gehad. En heb je het gevoel dat ze niet naar je luisteren. Misschien heb je nog niets gezegd. Omdat je het spannend vindt, of omdat je bang bent dat ze je niet serieus nemen. Een cliëntenvertrouwenspersoon onvrijwillige zorg (CVP) kan hierbij helpen.

De CVP is er speciaal voor mensen die onvrijwillige zorg krijgen en vallen onder de Wet zorg en dwang. Zoals mensen met dementie, NAH, Korsakov, Huntington of een verstandelijke beperking. Ook jouw vertegenwoordiger kan bij ons terecht.

Wat doet de CVP?

• luistert naar je verhaal
• helpt woorden geven aan vragen of zorgen
• legt uit wat je rechten zijn
• ondersteunt in gesprekken met zorgverleners
• helpt bij het indienen van klachten

Maar alles begint met luisteren. Jouw verhaal, ervaring en wensen staan altijd voorop. Onze cliëntenvertrouwenspersonen zijn er om je te ondersteunen en ervoor te zorgen dat je stem gehoord wordt.

De CVP werkt onafhankelijk van Zorgboog en de ondersteuning is gratis. Jij (of je vertegenwoordiger) kan de CVP bellen, whatsappen of mailen. Of spreek de CVP aan als die op de locatie is. Uw stem doet ertoe. Altijd.