In de gezondheidszorg, en dus ook bij Zorgboog, spelen mantelzorgers en vrijwilligers een steeds belangrijkere rol in het dagelijks leven van cliënten. In het project Kernteams Compleet zoeken zorg- en welzijnsmedewerkers, vrijwilligers en mantelzorgers samen naar slimme, mensgerichte manieren om deze informele zorg een vaste plek te geven, zodat het dagelijks leven voor cliënten zo prettig en persoonlijk mogelijk blijft. Projectleider Lijanne Lans: “Een uitdaging voor zorgmedewerkers is de verandering in hun mindset: van ‘ik help u’ naar ‘we gaan samen voor u zorgen’.”
Voor Lijanne komt die overtuiging dichtbij. “Ik was mantelzorger voor mijn vader, die in een verpleeghuis woonde. Ik zag medewerkers rennen, bijvoorbeeld om de tafel te dekken. Terwijl ik dacht: daar had ik ook bij kunnen helpen.” Die ervaring neemt ze mee in haar werk. Net als haar tijd bij hospice De Populier. “Daar begint alles met de vraag: wat is belangrijk voor u? Vaak is dat samenzijn met naasten. Dan moet je daar ook echt ruimte voor maken.” Wat haar daar opviel? “Vrijwilligers stonden in de rij. Ze voelden zich onderdeel van het team. Dat gun je iedere locatie.”
Transfervrijwilligers
In Kernteams Compleet zoeken teams van zorg- en welzijnsmedewerkers, vrijwilligers en mantelzorgers samen naar kansen om informele zorg op een passende, creatieve manier te betrekken. “We begonnen op vier locaties, waar veel enthousiasme is. Ik vroeg: welk werkproces zien jullie graag anders? Vervolgens brainstormden we.” Daaruit kwamen al mooie initiatieven. “Als mantelzorgers activiteiten met cliënten oppakken, maakt dat het dagelijks leven voor cliënten vaak prettiger en persoonlijker. Op locatie Mariëngaarde wensten ze een activiteitenboek, waaruit familieleden inspiratie op kunnen doen. Op een andere locatie kwamen transfervrijwilligers in beeld. “Bewoners moesten meerdere keren per dag naar het restaurant worden gebracht. Dat zorgde voor onrust en haast. Nu helpen vrijwilligers hierbij. Daardoor is er meer rust, aandacht en tijd voor contact. Het moment van samen eten wordt weer echt een moment.”
Andere mindset
Naast het ontwikkelen van deze initiatieven werken de zorgmedewerkers, vrijwilligers en mantelzorgers ook samen aan draagvlak op de werkvloer. “Als zorgmedewerkers zeggen we al snel: ik doe dat wel even. Maar we hoeven ons niet overal verantwoordelijk voor te voelen. Voor mantelzorgers en vrijwilligers geeft het juist veel voldoening om iets te kunnen betekenen. Dat kwam ook in de gezamenlijke brainstorms duidelijk naar voren en was voor veel zorgmedewerkers een echte eyeopener. We moeten veel meer naar het gevoel dat we het samen doen. Daarbij willen we niet langer denken vanuit krapte op de arbeidsmarkt, maar vanuit wat het leven van cliënten fijner en persoonlijker maakt.”
Steeds vaker staat de vraag centraal: wat is prettig voor de cliënt? “Dat is vaak iemand die echt even de tijd neemt, een bekend gezicht, een naaste die erbij is. Door die manier van samenwerken groeit niet alleen de kwaliteit van leven voor cliënten, maar ook het werkplezier in teams. “Je doet het samen, rondom de client. En dat maakt het verschil.”
TRANSFERVRIJWILLIGER
Carla van Neerven (58)
In de gasterij van woonzorgcentrum De Regt in Beek en Donk komen bewoners, buurtgenoten en bezoekers samen. Een plek waar het voelt als het gewone leven: samen eten, een kop koffie drinken en elkaar ontmoeten.
Voor bewoners die niet zelfstandig naar de gasterij kunnen komen, zijn er transfervrijwilligers zoals Carla. “Op maandag en dinsdag, aan het eind van de middag, haal ik bewoners op uit hun appartement. Ik breng ze naar de gasterij, gewoon zoals een goede buur dat zou doen. Voor veel mensen is dat moment belangrijk: even eruit, onder de mensen zijn en samen eten.” Soms helpt Carla een bewoner met een boterham smeren of houdt ze een oogje in het zeil tijdens het eten. “Het zijn kleine dingen, maar ze maken voor iemand een groot verschil.”
Na de maaltijd blijft Carla vaak nog even voor een kop koffie. “Er wordt gelachen en soms ook iets persoonlijks gedeeld. Dat maakt het zo waardevol.” Als de avond valt, brengt ze de bewoners weer terug naar hun appartement. “Even de gordijnen dicht of een lamp aanzetten, dat doe ik met liefde.” “De dankbaarheid die ik krijg van bewoners, maakt dit werk voor mij zo bijzonder. Je betekent echt iets voor iemand.”