Cookie policy

de Zorgboog gebruikt cookies om bijvoorbeeld de website te verbeteren en te analyseren, voor social media en om ervoor te zorgen dat u relevante advertenties te zien krijgt. Als u meer wilt weten over deze cookies ga dan naar zorgboog.nl/cookies. Bij akkoord op deze cookie policy geeft u de Zorgboog toestemming voor het gebruik van optimale cookies op onze websites. Klik op “Instellingen aanpassen” om uw voorkeuren te wijzigen.

Cookies accepteren Instellingen aanpassen

Wet zorg en dwang

Per 1 januari 2020 is de Wet zorg en dwang (Wzd) in werking getreden. De wet is geschreven voor mensen met een gediagnosticeerde psychogeriatrische aandoening (dementie) of verstandelijke beperking. De Wzd regelt dat de cliënt zorg krijgt waar hij het mee eens is. Alleen als het echt niet anders kan, wordt er onvrijwillige zorg toegepast. Dit is dan om ernstig nadeel te voorkomen, voor de cliënt of zijn omgeving. De wet regelt wanneer, waarom en hoe de cliënt onvrijwillige zorg krijgt. En dat onvrijwillige zorg het liefst zo snel mogelijk wordt afgebouwd en gestopt. 

Een leven zonder risico’s bestaat niet, ook niet voor mensen die afhankelijk zijn van zorg. Toch kunnen de risico’s soms zo groot zijn, dat een beschermingsmiddel wenselijk kan zijn. Beschermingsmiddelen kunnen mensen in hun vrijheid beperken. Als iemand dit niet wil en het middel wordt toch toegepast, dan is er sprake van onvrijwillige zorg. De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt dat dit zo min mogelijk gebeurt. 
 

Vrijwillige zorg

In de ondersteuning, zorg en behandeling kiest de Zorgboog voor een visie op vrijheid; het uitgangspunt van ons werken is en blijft vrijwillige zorg, waarbij de cliënt centraal staat. Wij streven naar welbevinden vanuit een totaal perspectief: positieve gezondheid. Wij vinden het belangrijk dat een cliënt, ook bij een toenemende zorgvraag, zo lang mogelijk zelf aan het roer kan blijven staan en de regie over zijn leven houdt. We sluiten hier zoveel mogelijk op aan, door maximaal in te zetten op persoonsgerichte zorg: weten wat iemand wil, waar hij/zij blij van wordt en aansluiten bij de leefwereld van de cliënt op dat moment. 

Vrijwillige zorg is het uitgangspunt, oftewel zorg die aansluit bij de behoefte van de cliënt, met instemming van de cliënt/vertegenwoordiger. Lukt dit niet, dan is ons laatste middel de inzet van onvrijwillige zorg. We zorgen ervoor dat dit volgens de richtlijnen van de wet gebeurt. De Wzd-functionarissen zien hierop toe; binnen de Zorgboog zijn dit alle specialisten ouderengeneeskunde en GZ psychologen.
 

Overgangsjaar

Er zijn nog veel vragen rondom de invoering van de Wzd. Het jaar 2020 is een overgangsjaar en de Zorgboog gebruikt dit jaar om de nieuwe wet stap voor stap in te voeren. Het tempo van de implementatie is daarbij als gevolg van de coronacrisis enigszins aangepast. Wat betekent dit voor de manier waarop we omgaan met de Wzd-richtlijnen? 

Voorkomen van onvrijwillige zorg 
Voor de Zorgboog is het voorkómen van onvrijwillige zorg uitgangspunt voor het inzetten van zorg en behandeling. Dit betekent dat de cliënt zelf mag beslissen over de zaken waarover hij dit nog kan. Uiteraard met inachtneming van beperkingen vanuit huisregels, locatie gebonden mogelijkheden en een realistische inzet van middelen, zowel personele als financiële. We proberen persoonsgerichte zorg te leveren en hoe beter we de client en zijn gewoontes kennen, des te minder verzet zal er optreden. Verzet proberen we te voorkomen door mee te bewegen met verbale en non-verbale signalen van de cliënt. 

Bewustzijn vergroten 
Daarbij is het belangrijk om het bewustzijn van medewerkers te vergroten als het gaat om tekenen van verzet. Dit kunnen zowel verbale als non-verbale signalen zijn. 'Grote' blijken van verzet worden vaak snel herkend, denk aan nee zeggen, weerstand bieden en wegduwen. De nieuwe wet omvat echter ook kleine blijken van verzet: een client die graag veel zout op zijn ei wil, maar dit niet krijgt omdat de medewerker dit niet verstandig vindt. Met scholing en teamoverleggen creëren we meer bewustzijn bij medewerkers.  

Blijk van verzet
Als het gaat om het toepassen van dwang hanteren wij het uitgangspunt 'Nee, tenzij …'. Als een cliënt blijk geeft van verzet, wordt er gekeken naar alternatieven: hoe kunnen we voorkomen dat de client zich verzet? In geval van structureel verzet wordt dit door een kernteam (arts/psycholoog, zorg en mogelijke andere disciplines) besproken. Onvrijwillige zorg wordt alleen ingezet als het echt niet anders kan, en dan ook zo beperkt mogelijk.

In de geest van de wet
Daarbij proberen wij te werken binnen de geest van de Wzd, ook gedurende het implementatietraject in 2020. Medewerkers hebben instructies gekregen hoe zij bepaald gedrag bij een cliënt als verzet herkennen. Bij constatering van verzet, rapporteert de coördinator zorg (cozo) of 1e verpleegkundige hierover in het zorgleefplan. Na een observatieperiode worden de bevindingen in het zorgleefplan vastgelegd. Het kernteam beoordeelt of het gaat om eenmalig of structureel verzet en indien nodig worden afspraken gemaakt over de inzet van een vrijheidsbeperkende maatregel. In het zorgleefplan wordt vastgelegd of en welke maatregel wordt ingezet, waarom en hoe lang dit gebeurt en welke alternatieven zijn overwogen. 

Contact met familie
Als een vrijheidsbeperkende maatregel moet worden ingezet of aangepast, bespreekt de coördinator zorg dit met de 1e contactpersoon/familie van de cliënt. Waar mogelijk worden ideeën en verwachtingen meegenomen in de besluitvorming. Het nemen van risico’s kan in samenspraak met naasten aan de orde zijn, als dit bijdraagt aan de positieve gezondheid van de cliënt. De wens van de familie, hoewel zwaarwegend, is ondergeschikt aan de wens van de cliënt. De uiteindelijke beslissing over het wel of niet inzetten van de maatregel en de vorm ligt bij de Wzd functionaris. 

Multidisciplinair
Vrijheidsbeperkende maatregelen worden twee keer per jaar besproken tijdens het multidisciplinair overleg. Hierbij zijn de arts, psycholoog, cozo, 1e verpleegkundige, ergotherapeut en fysiotherapeut en vertegenwoordiger van de cliënt aanwezig. Gezamenlijk bespreken zij waarom een bepaalde maatregel is ingezet en of een lichtere vorm mogelijk is. Drie keer per jaar is er tevens een overleg vrijheidsbeperkende interventies, waarbij alle ingezette vrijheidsbeperkende maatregelen worden besproken. 

Domotica
Wij richten onze locaties, gebouwelijk en qua domotica, zó in dat we bewoners zoveel mogelijk die vrijheid kunnen bieden die bij de persoonlijke wens past. Hierbij geldt wel de restrictie dat er een grens ligt bij het punt waar de vrijheid van de ene persoon, de onvrijheid van de ander betekent. Voor de uitvoering daarvan is samenwerking tussen professionals, familie en vrijwilligers noodzakelijk.

Coronatijd
De coronacrisis heeft en brengt onherroepelijk vrijheidsbeperkende maatregelen met zich mee. Zo worden positief bevonden cliënten geïsoleerd om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan. Bij cliënten met dementie (pg) en dwaalgedrag maken we daarbij telkens een afweging tussen het belang van de cliënt versus het belang van de groep.

De bezoekbeperking die dit voorjaar vanuit de overheid werd opgelegd, heeft cliënten eveneens in hun vrijheid beperkt. Waar mogelijk zijn alternatieven gezocht zoals raamvisites, visites buiten in de tuin en (beeld)bellen. Inmiddels is de bezoekbeperking opgeheven en werken we volgens lokale bezoekregelingen. Uitgaande van lokaal maatwerk blijft bezoek zoveel als mogelijk welkom, ook bij een verdenking of een positief bevonden cliënt. Daarbij wordt rekening gehouden met alle geldende coronarichtlijnen, zoals 1,5 meter afstand, strikte handhygiëne en de inzet van persoonlijke beschermingsmiddelen.  

Registratie en scholing
Op dit moment kunnen we verzet van cliënten nog niet staven met cijfers. De module registratie wet Zorg & Dwang is beschikbaar binnen ons elektronisch cliëntendossier QIC. De Zorgboog richt zich echter eerst op het scholen van medewerkers via een e-learning, webinar en het bespreken van casussen. Na afronding van deze scholing (eind 2020/begin 2021) wordt de module opengezet voor registratie.

Afstemming commissie medezeggenschap

De commissie Medezeggenschap heeft kennisgenomen van deze notitie en is het eens met de beschreven denkrichting.